Van Ego- naar Eco-systeem, kan ‘t?

Kennisbank onderwerpen: Investors in people, Personeelsbeleid

ecosysteem, een leercircel.

“Een ecosysteem wordt gevormd door de wisselwerkingen tussen alle levende organismen en de abiotische omgeving. Dit kan bijvoorbeeld een bos zijn, maar ook de hele aarde. (….) Vaak ziet men ecosystemen als dynamische en functionele eenheden.” bron: Wikipedia. Voor ‘egosysteem’ is er niet zo snel een verklaring te vinden.

We houden het hier & nu dan ook maar eenvoudig: ‘Bij het egosysteem draait het om het ego van een enkel individu.’ Dat ego kan vervolgens ‘meer kapot maken dan je lief is’.

Zojuist door het RUG benoemd hoogleraar Heelkunde Erik Heineman stelde het gisteren bij zijn oratie alsvolgt: “Niet wie de baas is mag het zeggen, maar wie het weet mag het zeggen.”

Da’s mooi, heel mooi zelfs: op weg naar de Lerende Organisatie! Toch zal dit advies voor de Zorg nog een tour de force worden……

Enkele citaten uit Heineman’s oratie “Het paradigma van de zorg: EGO-systeem of ECO-systeem?”:

“Gezondheidszorgsystemen zijn levende systemen, ofwel ecosystemen. Een gezondheidszorgsysteem kent namelijk net als een ecosysteem diversiteit, onderlinge afhankelijkheid, individuele groei en beweging. Door te functioneren als een ecosysteem worden prachtige resultaten geboekt waar zowel patiënt als medewerker als organisatie beter van worden.”

Inderdaad, als er ergens binnen organisaties de metafoor van ‘levend systeem’ toepasbaar lijkt, dan is dat wel binnen de Zorg.

“Alle spelers in de Zorg moeten daarom toe naar een ecosysteem. Niet wie de baas is mag het zeggen, maar wie het weet mag het zeggen. Bestuurders en managers in een ecosysteem zijn zelf meewerkend voorman en voorvrouw en hebben de focus op inhoud en vakmanschap. Bovendien bedenken zij niet alleen plannen, maar ze implementeren die ook en organiseren vanuit de beweging.”

“Een ecosysteem is ook een goede manier om de medewerkers zich veilig te laten voelen in hun werkomgeving. Daarin ligt ook een taak voor de managers, zij moeten grootschalige verschijnselen voortdurend vertalen naar de kleinere schaal waarop de medewerker functioneert.”

Veiligheid  creëren is de 1e verantwoordelijkheid van een werkgever. Dat geldt hier, alweer, zeker voor de Zorg. Want als je geen veiligheid weet te garanderen voor je medewerkers, lukt je dat dan wel voor je cliënten? Ik betwijfel ‘t.

Prima initiatief van Dr. Heineman. Het doet mij denken aan het ‘Bedrijf naar je Hart’ initiatief van het Antonius Mesos, inderdaad: een lerende organisatie, een Investor in People.

In de Nederlandse Zorg zijn er zeker pareltjes waarbinnen we ecosystemen, zoals Heineman die voorstelt, aanwezig zijn. Maar willen we gehele Zorg daar naar toe bewegen, dan hebben we nog een flinke weg te gaan.

Hoewel, dankzij Erik Heineman lijkt er weer een stap gezet in de goede richting.