Reorganisatiebeleid en naschokken

Sheraz Ibrahim in: Gastcolumns 23 apr 2013

Reorganisatie. Een begrip waarvan u hoopt dat deze niet zal vallen binnen uw organisatie, maar die wel steeds weer voorkomt in deze tijden. Een reorganisatie, kleinschalig of grootschalig, brengt altijd verandering met zich mee. Veranderingen voor de organisatie, maar ook voor mensen werkzaam in die organisatie. Maar hoe ziet een goed reorganisatiebeleid eruit? En welke gevolgen heeft dit voor de betrokken partijen?

Reorganisatiebeleid en invloed op betrokken partijen

Reorganisatie heeft grote gevolgen voor het bedrijf, de achterblijvende werknemers en de boventallig verklaarde werknemers. Of er sprake is van negatieve effecten, hangt af van de manier waarop de reorganisatie is doorgevoerd. Een goed reorganisatiebeleid vervult, naar omstandigheden, de belangen en wensen van alle betrokkenen. Bij een slecht reorganisatiebeleid worden de boventallig verklaarde werknemers zonder pardon aan de kant geschoven; de achterblijvende werknemers voelen de kille sfeer in hun werkomgeving, zijn ontevreden en geven hun loyaliteit op.

Stel dat het Koningslied wordt verketterd, hoe krijg je dan tijdig 17 miljoen mensen aan het zingen? Het Koningslied, metafoor voor organisatieverandering.

NB: Na het besluit van het Nationaal Comité Inhuldiging dat het ‘maar een lied is’, heb ik de oorspronkelijke entry enigszins aangepast. Hoe dan ook, het rumoer rondom het Koningslied is een prima metafoor voor organisatieverandering. :-)

Even leek 30 april op D-Day: Miskende geesten, ego’s, jaloezie, de ‘druppel die de crisisemmer doet overlopen’…. wat de oorzaak was van de (bijna) massale volksopstand tegen het ‘Koningslied’ & wie dit heeft aangezwengeld, biedt zeker ruimte aan empirisch onderzoek. Dat componist John Ewbank vervolgens zaterdagnacht dan ook besloot zijn compositie terug te trekken is zeker te begrijpen. ‘Als je denkt dat het beter kan, dan doe je het toch lekker zelf.’, zal wellicht zijn motivatie zijn.

Ook mooi, maar wat dan? Het volksfeest dat de Regering voor ogen heeft, ‘even ergens anders aan denken dan aan een Dijsselbloemdoctrine, een sociaal akkoord e.d…..’, en dat over 9 dagen in AHOY dient los te barsten voor Lex & Max, komt dan ernstig op losse schroeven te staan.

Het is zoiets als het idee voor verandering in je organisatie zoals jij dat voor ogen hebt maar een idee dat op het laatste moment onderuit lijkt te worden gehaald. Wat nu?

Is de mens een Resource of een Source?

HRM of HSM ?

De vele bezuinigingen, ontslagen en stijgende werkloosheid doen bij mij vragen op reizen wat de visie van die bedrijven en regering is. Tot nu toe heb ik die visie nog niet kunnen ontdekken. Hoe kan het dat als een land in crisis verkeerd er juist veel mensen worden ontslagen? Je zou verwachten dat alle hens aan dek nodig zijn om het schip op koers/drijvende te houden. In een aantal sectoren krijgen ceo’s zelfs een bonus als ze veel mensen ontslaan waarmee ze de maatschappij opzadelen met problemen terwijl ze aan diezelfde maatschappij geld verdienen. Hoe kan een bedrijf duurzaam succesvol zijn door zijn eigen afzetgebied cq markt te schaden?

Resource of source……

Bij een record van 643.000 werklozen is de vraag inderdaad terecht: Is er nog Hoop? Wat zeggen de Trends voor 2020?

“Nederland telde in maart 643.000 werklozen. Dat zijn er 30.000 meer dan een maand eerder. Sinds het CBS in de jaren 80 begon met de metingen zaten niet eerder zoveel mensen zonder werk.” meldt het CBS vandaag. Met name in de groep van 25 tot 44 jaar, dus jonge mensen en gezinnen, stijgt de werkloosheid. “Dat is best zorgelijk”, zegt CBS-econoom Peter Hein van Mulligen “Dit zijn kostwinners en mensen met kinderen die zo’n beetje de ruggengraat van de arbeidsmarkt vormen.” Dat kun je inderdaad niet gebruiken.

Het einde lijkt ook nog niet in zicht. De komende maanden komen de schoolverlaters ook nog op de arbeidsmarkt. De verwachting is, helaas, niet dat zij allemaal direct een baan zullen vinden. Op korte termijn 700.000+ werklozen is dan ook geen utopie….

‘Is er nog Hoop?’ vraagt het CPB zich af in de gelijknamige brochure: “De economische vooruitzichten zijn somber en onzeker. Zorgen over de double dip zijn inmiddels vervangen door de realiteit van de triple dip en de vrees voor een permanente dip.”

Wat wordt het: Hi Alex, Hoi Máxima? Of toch: Hulde Koninklijke Hoogheden? Kunnen wij hen zien door de ogen van een forensisch analist?

Alex: “Ik ben geen protocol fetisjist. Mensen mogen me aanspreken zoals ze willen.” Máxima: “Iedereen roept maar ‘Maxima’ hoor. Koningin of Prinses, dat doet er niet toe.” Onze a.s. Koning vult zijn opmerking nog aan met “Daarmee kunnen mensen op hun gemak zijn.” Mooi, maar da’s natuurlijk nog maar de vraag of iedere volgeling zo blij is met die vrijheid….

‘De Baas’ is niet duidelijk over de wijze waarop je hem, haar kan ook, mag benaderen. Voordat je het weet word je als volgeling dan geconfronteerd met een persoonlijk dilemma, een dilemma dat waarschijnlijk wordt ‘opgelost’ door je leeftijd & je opvoeding. Gedrag dat ook wel bekend is onder de naam ‘assertiviteit’….

Je kan dit dilemma ook omdraaien: hoe zien je volgelingen je? Hoe zouden zij je omschrijven & in het verlengde daarvan: hoe zouden zij je willen benaderen? In dat verband is het experiment dat cosmeticamerk DOVE recent uitvoerde meer dan interessant. Een forensisch artiest ziet je niet maar maakt aan de hand van je persoonlijke beschrijving een compositietekening van je. Vervolgens maakt hij nog een 2e tekening van je maar nu op basis van de informatie zoals anderen je zien. De verschillen zijn opmerkelijk.

Heb je (geen) vertrouwen in het sociaal akkoord? Denk dan even aan de arbeiders die de Mercedes van Nelson Mandela assembleerden.

The more people focus on their salaries, the less they will focus on satisfying their intellectual curiosity, learning new skills, or having fun, and those are the very things that make people perform best.”  Als je nu, o.i.v. het sociaal akkoord, te veel aandacht hebt voor de financiële gevolgen daarvan op je salaris, je beloning, je mogelijke ontslagvergoeding dan hebben die gedachten ook invloed op je natuurlijke nieuwsgierigheid. De kans dat je jezelf dan verder ontwikkelt is gering. Dat heeft vervolgens weer invloed op de prestaties van je organisatie. Uiteindelijk leidt dat in september dan tot nog meer bezuinigingen…..

De premier vraagt ons toch vooral om ‘vertrouwen’ te hebben!, niet alleen in de getallen in dit ‘noeste werkstuk’ maar gewoon omdat we er weer zin in hebben! Vertrouwen vraagt om intrinsieke motivatie. Die vorm van motivatie wordt beïnvloed door Meesterschap, Deelneming en Zingeving; aldus prof. Moss Kanter in haar boek EVOLVE!

Veel minder worden werknemers gemotiveerd door getallen, zo blijkt (ook) uit recent onderzoek door Prof. Tomas Chamorro-Premuzic. Van hem is het citaat waarmee deze entry opent: focus je nu teveel op salaris, op getallen, dan krijg je op de langere termijn het omgekeerde effect van dat wat je beoogt als werkgever, als land.

Terwijl MBO Raad en FME-CWM over straat rollebollen over tekort aan technici, ligt de oplossing voor het oprapen.

“Eerst moeten we het geld met z’n allen verdienen om naar die mooie theaterproducties te kunnen gaan. Zonder industrie geen welvaart, zonder welvaart geen theaterkaartjes.” fulmineert FME-CWM voorzitter Dezentjé Hamming vandaag in Het Financieele Dagblad. Hamming is boos op MBO Raad voorzitter Jan van Zijl. Van Zijl maakte in dezelfde media eerder deze week de opmerking dat er niets mis is met een opleiding aan de Frank Sanders Academie voor Musicaltheater.

Hamming & Van Zijl zijn beiden lid van het Techniekpact: ‘Het pact moet de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt in de technieksector verbeteren en daarmee het tekort aan technisch personeel terugdringen.’ Volgende maand komt het Pact met ‘een serie afspraken om het technisch onderwijs beter te maken’…… Het feit dat beide leden nu al rollebollend over straat gaan, voorspelt daarvoor weinig goeds.

Het debat rondom het tekort aan technici neemt zo langzamerhand dramatische proporties aan, dat terwijl de oplossing voor het oprapen ligt.

Je nieuwe Strategie ziet er goed uit op het papier van je directiekamer, maar hoe krijg je nu je medewerkers betrokken?

However beautiful the strategy, you should occasionally look at the results.”, zou Winston Churchill hebben opgemerkt tijdens WOII over de Strategie van de geallieerden. & Die resultaten van je Strategie, die behaal je met je medewerkers. Daarvoor is het dan weer handig dat diezelfde medewerkers snappen hoe je Strategie dient te worden uitgevoerd. Beter nog is het dat zij zichzelf betrokken voelen bij je Strategie, bij hun Strategie! Mooi, maar hoe doe je dat?

Of zoals INSEAD prof. of Organisational Behaviour Charles Galunic zich de vraag stelde: “Your new strategy looks good on paper, it looks good in the executive suite. But what does it take for the work force to get it?”

Om die vraag te kunnen beantwoorden deed Galunic onderzoek bij BERTELSMANN, een media-organisatie die beschikt over 363 wereldwijd gevestigde bedrijven met 60.000 mannen en vrouwen in dienst heeft. De vraag aan hen was “Begrijp je & Accepteer je de Strategie van de Organisatie?” Waarbij het 2e wellicht nog belangrijker is dan het 1e.

Teugels of vleugels

Er is wat aan de hand in organisatieland. Naast de economische en de financiële crisis is er ook een organisatorische crisis. Het management staat onder maatschappelijk vuur. Voorheen zeer gerespecteerde bestuurders veranderen binnen een aantal jaren in gewetenloze graaiers. Al dan niet rechterlijk veroordeeld, maar in ieder geval door het volk met pek en veren het dorp uitgejaagd.

Op zich niet zo verwonderlijk deze managementcrisis. Alle managementliteratuur is honderd jaar oud en niet veranderd. Ook nu nog wordt veel geschreven over doeltreffendheid en doelmatigheid. Medewerkers zijn in wezen ondergeschikt aan protocollen, procedures en regels. “Ons” Rijnlands model is in de afgelopen decennia langzaamaan veranderd in het Angelsaksische model dat veel meer vastlegt en beschrijft. Daar is op zich niets mis mee, maar dat alles is wel erg doorgeslagen en er wordt terecht geklaagd , vooral door medewerkers.

Vernieuwen door te ontregelen.

Iedereen heeft het over de overdaad aan regels in de zorg. Medewerkers klagen er steen en been over. Maar ook de managers vinden dat er teveel regels zijn en wijzen dan met een beschuldigende vinger naar de overheid of het zorgkantoor. Er wordt door het ministerie van VWS inmiddels geëxperimenteerd met regelarme zorginstellingen. Kennelijk is het nog een hele toer om van die regels af te komen.

Dat komt omdat 80% van de regeldruk niet wordt gemaakt door ministeries of zorgkantoren, maar door de organisatie zelf! Eenvoudig af te schaffen zou je denken, maar niets is minder waar. Deze regels bestaan bij de gratie van de managers die deze regels hebben uitgevonden. Diezelfde managers zien er streng op toe dat iedereen zich aan de regels houdt. Die managers ontlenen hun bestaan aan het ontwerpen, invoeren en handhaven van regels.

Laatste reacties

Friso Teerink, 24 apr 2013

Hallo Erwin, Bedankt voor je reactie. Volgens mij moet er weer aandacht komen voor…

reactie op: Teugels of vleugels
Erwin, 8 apr 2013

@Friso, jouw betoog spreekt mij aan. Ik wil er nog iets aan toevoegen. Van medewerker…

reactie op: Teugels of vleugels
Leo Kock, 21 mrt 2013

Mooi artikel Willem. Herkenbaar voor mij, dat wantrouwen, daar heb ik zelf ook last v…

reactie op: Cyprus, Morgan Chase, The War on Terror, je wordt voor de gek gehouden waar je bijstaat. Hoezo Vertrouwen?

Opleiding

Boek van de week

Over ManagementPro.nl

Over ManagementPro.nl, de management trendwatcher met tips’n trics!

Op 25/10/2012 was dit blog 7 jaar ‘in de lucht’. In die 7 jaar zijn we 1.789 postings verder. We ontvingen 556.847 bezoekers! 120.099 van hen keren regelmatig terug…… Lees meer hierover in ‘ManagementPro 7 Jaar!’

“ManagementPro LIVE!!” is een interactief programma waarin entries & rubrieken LIVE gaan!

Naast dit blog zijn er twee interest groups, LI & FB, tweets die doorgaan daar waar het blog ophoudt & een YouTube kanaal & sinds kort ook een Pinterest pagina.

De ManagementPro Linkedin group

Volg ManagementPro op Twitter

‘Investors in People’ is één van de ManPro rubrieken. Met een klik op het logo kom je bij de PREZI met een samenvatting van IiPinNL.

De “ManagementPro” serie, een boekenreeks met verzamelde entries. Deze GRATIS(!) download geeft je een idee van deze (e-)boeken.

 

Redactie

Auteurs